डीजीसीएच्या नव्या नियमांचा इंडिगोला जबर फटका
१,०००हून अधिक विमानसेवा रद्द, प्रवाशांचे प्रचंड हाल
डीजीसीए (नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय)ने वैमानिकांसाठी लागू केलेल्या नव्या विश्रांती नियमांमुळे देशातील विमानसेवांवर मोठा परिणाम झाला असून, विशेषतः इंडिगो एअरलाइन्सला याचा सर्वाधिक फटका बसला आहे. नव्या नियमानुसार वैमानिकांना आठवड्यातून अतिरिक्त १२ तास विश्रांती देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. या निर्णयामुळे अचानक वैमानिकांची कमतरता निर्माण झाली आणि त्याचा थेट परिणाम म्हणून १,०००हून अधिक विमानसेवा रद्द कराव्या लागल्या.
हे पण वाचा ज्येष्ठ अभिनेते सुधीर दळवी यांना शिर्डी साई मंदिर ट्रस्टकडून आर्थिक मदतीची परवानगी
इंडिगो ही सध्या देशातील सर्वात मोठी विमान कंपनी असून, तिचा सुमारे ६० टक्के बाजारपेठेवर कब्जा आहे. इंडिगोच्या अधिकृत वेबसाइटनुसार कंपनी दररोज २,२०० पेक्षा अधिक देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे चालवते. ही संख्या एअर इंडियाने दररोज चालवलेल्या उड्डाणांच्या जवळपास दुप्पट आहे. त्यामुळे जर या उड्डाणांपैकी १० ते २० टक्के सेवा विलंबित किंवा रद्द झाल्या, तर त्याचा अर्थ २०० ते ४०० उड्डाणे आणि हजारो प्रवाशांचे प्रवासयोजनाच कोलमडतात. सध्या हीच परिस्थिती देशभरातील अनेक विमानतळांवर पाहायला मिळत आहे.
इंडिगो स्वतःला कमी किमतीची (लो-कॉस्ट) विमान कंपनी म्हणून स्थान देते. त्यामुळे कंपनी पारंपरिकपणे उच्च-फ्रिक्वेन्सी रात्रीच्या ऑपरेशन्सवर अधिक अवलंबून असते. अधिकाधिक उड्डाणांचे तास, कमी डाउनटाइम आणि जलद फेऱ्या हे इंडिगोचे कार्यपद्धतीचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे. मात्र डीजीसीएच्या नव्या नियमांमध्ये या पद्धतींवर मर्यादा येत असल्याने ऑपरेशन्समध्ये मोठा गोंधळ निर्माण झाला आहे.
विशेष म्हणजे डीजीसीएने या नियमांसाठी ६ ते १८ महिन्यांचा संक्रमण कालावधी दिला होता. या कालावधीत कंपन्यांना अतिरिक्त वैमानिकांची भरती करण्याची संधी देण्यात आली होती. एअर इंडियाने या काळात दूरगामी निर्णय घेत ५००हून अधिक वैमानिकांना आधीच कामावर ठेवले. त्यामुळे तेथील कामकाज सध्या सुरळीत सुरू आहे. अकासा एअर आणि विस्तारा या कंपन्यांचाही कामकाजावर फारसा परिणाम झालेला नाही.
मात्र, डीजीसीएच्या नव्या नियमांमध्ये पायलट आणि क्रूसाठी विश्रांतीचे तास, उड्डाण वेळेची मर्यादा, रात्रीच्या ऑपरेशन्सवर निर्बंध आणि सुरक्षिततेला प्राधान्य देण्यात आले आहे. हे सर्व नियम इंडिगोच्या पारंपरिक कार्यपद्धतीशी विसंगत ठरत आहेत. परिणामी उड्डाण वेळापत्रकात मोठा गोंधळ, वेळेवर उड्डाण न होणे आणि अनेक फेऱ्या रद्द करण्याची वेळ कंपनीवर आली आहे.
उड्डाणे मोठ्या प्रमाणावर रद्द झाल्यामुळे प्रवाशांमध्ये तीव्र नाराजी दिसून येत आहे. अनेक ठिकाणी तिकीट रद्द, उशीराने उड्डाण, तासन्तास विमानतळावर थांबावे लागणे, संपर्क तुटणे अशा समस्या निर्माण झाल्या आहेत. सोशल मीडियावरही इंडिगो विरोधात तक्रारींचा पाऊस पडत आहे.
डीजीसीए हे नियम मुख्यतः प्रवासी आणि क्रूच्या सुरक्षिततेसाठी लागू केले आहेत. मात्र त्याचा अल्पकालीन परिणाम विमान कंपन्यांवर विशेषतः इंडिगोवर तीव्रतेने जाणवत असून, पुढील काही काळही हा ताण कायम राहण्याची शक्यता तज्ज्ञ वर्तवत आहेत.
एकूणच, प्रचंड संख्येतील उड्डाणे, कमी किमतीचे व्यवसाय धोरण आणि वेगवान ऑपरेशन्स यामुळे इंडिगोला नवे नियम लागू झाल्यानंतर मोठ्या प्रमाणावर अडचणींना सामोरे जावे लागत आहे. येत्या काळात कंपनी आपली कार्यपद्धती कशी बदलते आणि या संकटातून कसा मार्ग काढते, याकडे संपूर्ण विमान वाहतूक क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.