उज्ज्वला योजनेतील अनुदानित गॅस सिलिंडरांचा कोटा ९ वरून ४ वर
उज्ज्वला योजनेतील अनुदानित गॅस सिलिंडरांचा कोटा ९ वरून ४ वर
केंद्र सरकारचा मोठा निर्णय
केंद्र सरकारने Pradhan Mantri Ujjwala Yojana (PMUY) अंतर्गत लाभार्थ्यांना दरवर्षी मिळणाऱ्या अनुदानित एलपीजी सिलिंडरांची संख्या ९ वरून ४ वर आणण्याचा निर्णय घेतला आहे. पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाचे अतिरिक्त सचिव प्रवीण मल खानूजा यांनी ही माहिती दिली.
उज्ज्वला योजना मे २०१६ मध्ये सुरू करण्यात आली होती. सुरुवातीला लाभार्थ्यांना वर्षाला १२ अनुदानित १४.२ किलोचे एलपीजी सिलिंडर मिळत होते. त्यानंतर हा कोटा ९ सिलिंडरांवर आणण्यात आला आणि आता तो आणखी कमी करून ४ सिलिंडरांपर्यंत मर्यादित करण्यात आला आहे.
सरकारच्या म्हणण्यानुसार, हा निर्णय उज्ज्वला लाभार्थी कुटुंबांच्या सरासरी वार्षिक एलपीजी वापराच्या आकडेवारीवर आधारित आहे. बहुतांश लाभार्थी वर्षाला सुमारे ४ ते ५ सिलिंडर वापरत असल्याने अनुदानाची मर्यादा त्यानुसार निश्चित करण्यात आली आहे.
या निर्णयानंतर लाभार्थ्यांना पहिल्या चार सिलिंडरांवरच अनुदान मिळणार आहे. प्रति सिलिंडर ₹३०० अनुदान कायम ठेवण्यात आले असून त्यामुळे एका कुटुंबाला वर्षाला कमाल ₹१,२०० पर्यंतचा लाभ मिळेल.
सरकारने वाढत्या आंतरराष्ट्रीय एलपीजी किमती, तेल विपणन कंपन्यांवरील आर्थिक भार आणि अनुदानाचे अधिक परिणामकारक वितरण ही या निर्णयामागील प्रमुख कारणे असल्याचे म्हटले आहे.
या निर्णयामुळे उज्ज्वला योजनेतील कोट्यवधी लाभार्थ्यांवर परिणाम होणार असून ग्रामीण आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांमध्ये याबाबत मिश्र प्रतिक्रिया उमटण्याची शक्यता आहे.