शिरगावच्या अस्मितेचा प्रश्न! गावासाठी त्याग करणाऱ्यांना विसरून नामकरणाचा घाट कशासाठी?
शिरगावच्या अस्मितेचा प्रश्न! गावासाठी त्याग करणाऱ्यांना विसरून नामकरणाचा घाट कशासाठी?
शिरगाव l श्री.संभाजी साटम, ॲड.प्रकाश जाधव
शिरगाव टेक्निकल हायस्कूलला माजी आमदार आप्पासाहेब गोगटे यांचे नाव देण्याच्या निर्णयावर स्थानिकांचा आक्षेप; शासनाने इतिहास, योगदान आणि जनभावनेचा विचार करावा!
शिरगाव टेक्निकल हायस्कूलला माजी आमदार आप्पासाहेब गोगटे यांचे नाव देण्याच्या शासनाच्या निर्णयाची बातमी वाचून अनेक प्रश्न उपस्थित होतात. एखाद्या व्यक्तीच्या नावाने संस्थेचा गौरव करताना त्या संस्थेच्या जन्मामागचा संघर्ष, गावकऱ्यांचे योगदान आणि शिक्षणासाठी स्वतःची मालमत्ता देणाऱ्या दानशूर व्यक्तींचा त्याग विसरायचा का? नामकरणाचा निर्णय घेताना शासनाला गावाचा इतिहास आठवला नाही की स्थानिकांच्या भावनांचा विचार करणे आवश्यक वाटले नाही?
हा प्रश्न कोणाच्या वैयक्तिक सन्मानाचा अवमान करण्यासाठी नाही. हा प्रश्न आहे शिरगावच्या अस्मितेचा, गावाच्या ऐतिहासिक स्मृतींचा आणि शिक्षणासाठी योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना योग्य सन्मान मिळण्याचा!
आयटीआयचा संघर्ष आणि जुन्या जखमा
शिरगाव परिसरात औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था अर्थात आयटीआय सुरू व्हावी, अशी स्थानिकांची अपेक्षा होती. मात्र, स्थानिकांच्या विरोधानंतरही आणि रास्ता रोको आंदोलन करूनही ही संस्था जामसंडे, ता. देवगड येथे गेल्याची आठवण आजही स्थानिकांकडून सांगितली जाते. या प्रकरणात न्यायालयीन लढाही झाला होता. त्या वेळी आप्पासाहेब गोगटे हे विरोधी पक्षकार असल्याचा उल्लेख स्थानिकांकडून केला जातो.
या घटनांबाबतचे आरोप आणि त्यांची वस्तुस्थिती अधिकृत कागदपत्रांतून तपासणे आवश्यक असले, तरी या पार्श्वभूमीमुळे नामकरणाच्या निर्णयाकडे स्थानिक संशयाने पाहत असतील, तर त्यांच्या प्रश्नांना केवळ विरोध म्हणून झटकून टाकता येणार नाही.
शाळेच्या उभारणीमागचा त्याग कोण विसरणार?
शिरगाव टेक्निकल हायस्कूलच्या उभारणीत कै. पुं. अं. कर्ले, संस्थापक अध्यक्ष, शिरगाव पंचक्रोशी शिक्षण प्रसारक मंडळ, मुंबई आणि संस्थेचे स्थानिक चेअरमन कै. गजानन साटम (जी. टी. काका) यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे स्थानिकांकडून सांगितले जाते.
विशेष म्हणजे, कै. पुं. अं. कर्ले यांनी टेक्निकल स्कूलसाठी स्वतःचा बंगला आणि जमीन शासनाला विनामोबदला दिल्याचे नमूद केले जाते. शिक्षणसंस्थेसाठी स्वतःची मालमत्ता देणे म्हणजे केवळ आर्थिक मदत नव्हे; तो गावातील पुढच्या पिढ्यांच्या भविष्यावर ठेवलेला विश्वास होता.
ज्यांनी संस्थेसाठी स्वतःची मालमत्ता दिली, ज्यांनी गावाच्या शैक्षणिक भविष्याचा पाया घातला, त्यांच्या योगदानाला नामकरणात स्थान मिळू नये, हा प्रश्न विचारणे गैर कसे?
नाव देणे म्हणजे केवळ पाटी बदलणे नव्हे!
शाळेच्या प्रवेशद्वारावर कोणाचे नाव लिहायचे, हा केवळ प्रशासकीय सोपस्कार नाही. ते नाव विद्यार्थ्यांना इतिहासाची ओळख करून देते, समाजाच्या स्मृती जिवंत ठेवते आणि पुढील पिढ्यांसमोर आदर्श उभा करते.
एखाद्या व्यक्तीचा सन्मान करताना दुसऱ्या व्यक्तीचा त्याग आणि गावाचा इतिहास झाकोळला जात असेल, तर शासनाने निर्णयाचा पुनर्विचार करणे आवश्यक आहे. सन्मान एका व्यक्तीचा असू शकतो; पण संस्थेचा इतिहास संपूर्ण समाजाचा असतो.
शिरगावच्या भूमीत उभ्या राहिलेल्या संस्थेचा इतिहास शिरगावच्या जनतेला विश्वासात न घेता ठरवता येणार नाही.
शासनाने उत्तर द्यावे!
शाळेच्या नामकरणाचा प्रस्ताव कोणत्या निकषांवर मंजूर करण्यात आला? संस्थेच्या स्थापनेतील योगदानाची नोंद घेण्यात आली का? स्थानिक नागरिकांची मते जाणून घेण्यात आली का? कै. पुं. अं. कर्ले आणि कै. गजानन साटम यांच्या योगदानाचा योग्य सन्मान करण्याचा विचार झाला का?
या प्रश्नांची उत्तरे देण्याची जबाबदारी शासनाची आहे.
माजी आमदार आप्पासाहेब गोगटे यांच्या नावाला विरोध करणे हा कोणाचाही अपमान करण्याचा हेतू नाही; पण शिरगावच्या इतिहासावर आणि गावासाठी त्याग करणाऱ्यांच्या योगदानावर पडदा पडू नये, ही रास्त अपेक्षा आहे.
शासनाने या निर्णयाचा पुनर्विचार करून स्थानिक जनभावनेचा आदर करावा आणि संस्थेच्या स्थापनेत योगदान देणाऱ्या व्यक्तींच्या सन्मानाबाबत पारदर्शक भूमिका स्पष्ट करावी.
कारण शाळेच्या नावाची पाटी बदलता येते; पण गावाच्या इतिहासातील त्यागाची पाने पुसता येत नाहीत!
शिरगावची अस्मिता जपा, गावाच्या योगदानाचा सन्मान करा आणि नामकरणाच्या निर्णयात जनतेचा आवाज ऐका!