भारताने गाठले २०% इथेनॉल मिश्रणाचे लक्ष्य; ऊर्जा स्वावलंबनाकडे मोठे पाऊल

कच्च्या तेलावरील अवलंबित्व कमी, शेतकऱ्यांना नवी बाजारपेठ आणि पर्यावरणालाही लाभ

नवी दिल्ली | प्रतिनिधी

भारताच्या ऊर्जा परिवर्तन आणि जैव-इंधन धोरणातील महत्त्वाचा टप्पा मानल्या जाणाऱ्या इथेनॉल मिश्रित पेट्रोल (EBP) कार्यक्रमाने उल्लेखनीय यश संपादन केले आहे. २०२५-२६ मध्ये पेट्रोलमधील इथेनॉल मिश्रणाचा वाटा २० टक्क्यांपर्यंत पोहोचला असून, भारताने हे लक्ष्य निर्धारित वेळेपेक्षा पाच वर्षे आधीच पूर्ण केले आहे.

२०१३-१४ मध्ये पेट्रोलमधील इथेनॉल मिश्रणाचे प्रमाण १.५ टक्क्यांपेक्षा कमी होते. मात्र, सातत्यपूर्ण धोरणात्मक निर्णय आणि उत्पादन क्षमतेत झालेल्या वाढीमुळे देशाने मोठी झेप घेतली आहे.

इथेनॉल पुरवठा वर्ष (ESY) २०१३-१४ मध्ये सुमारे ३८ दशलक्ष लिटर असलेली इथेनॉल खरेदी २०२५-२६ मध्ये १,२०० दशलक्ष लिटरपेक्षा अधिक होण्याचा अंदाज आहे. तसेच, उत्पादन क्षमता २०१४ मधील ४२१ दशलक्ष लिटरवरून २०२६ मध्ये सुमारे २,००० दशलक्ष लिटरपर्यंत वाढली आहे.

या कार्यक्रमामुळे कच्च्या तेलाच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी होऊन परकीय चलनाची बचत, हरितगृह वायूंच्या उत्सर्जनात घट, तसेच ऊस आणि इतर जैव-इंधन पिकांना बाजारपेठ उपलब्ध झाल्याने शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात वाढ झाल्याचा दावा सरकारने केला आहे.

दरम्यान, इथेनॉल मिश्रणामुळे वाहनांच्या इंजिनांवरील परिणाम, अन्नसुरक्षा, पाण्याचा वापर आणि जैव-इंधनासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पिकांबाबत काही तज्ज्ञांकडून चिंता व्यक्त केली जात असली, तरी ऊर्जा स्वावलंबनाच्या दिशेने हा कार्यक्रम भारतासाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.