“हक्कासाठी थरथरत्या हातांनी लढा” सावंतवाडी रेल्वे टर्मिनससाठी ६७ वर्षीय आजोबांचे आमरण उपोषण

“हक्कासाठी थरथरत्या हातांनी लढा” सावंतवाडी रेल्वे टर्मिनससाठी ६७ वर्षीय आजोबांचे आमरण उपोषण

मुख्य मागण्या:
🔹 सावंतवाडी रेल्वे टर्मिनसचे काम तातडीने पूर्ण करावे
🔹 त्याला ‘कोचिंग डेपो’ सारखी पूर्ण सुविधा देण्यात यावी
🔹 कोकणी चाकरमान्यांसाठी रेल्वे सेवा अधिक सुकर आणि प्रवास अधिक आरामदायी व्हावा 

सावंतवाडी रेल्वे टर्मिनस प्रकल्पाचा विलंब आणि कोकणवासीय प्रवाशांच्या वाढत्या गैरसोयीच्या पार्श्वभूमीवर महासत्ता रेल्वे प्रवासी महासंघ यांनी आज मुंबईत मोठे आंदोलन सुरू करण्याची घोषणा केली आहे. २६ जानेवारी २०२६ पासून कोकण भवन, बेलापूर येथे ६७ वर्षीय सुरेंद्र नेमळेकर हे आजोबा आमरण उपोषणाला बसणार असल्याचा इशारा देण्यात आला आहे. ही घटना सामाजिक माध्यमांवर आणि जनमानसात मोठ्या प्रमाणावर चर्चेचा विषय बनली आहे.

सावंतवाडी रेल्वे टर्मिनस प्रकल्प गेल्या अनेक वर्षांपासून रखडलेला असल्याने कोकणवासीय प्रवाशांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. विशेषतः मुंबई–कोकण दरम्यान प्रवास करणाऱ्या चाकरमान्यांना नियमित गाड्या, योग्य टर्मिनस सुविधा आणि कोचिंग डेपो नसल्यामुळे प्रवासासाठी अन्य स्थानकांवर अवलंबून राहावे लागत आहे. या विलंबामुळे प्रवाशांचा वेळ, पैसा आणि श्रम वाया जात असून, कोकणातील विकासालाही अडथळा निर्माण होत आहे.

याच पार्श्वभूमीवर महासत्ता रेल्वे प्रवासी महासंघ यांनी प्रशासनाचे लक्ष वेधण्यासाठी आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारण्याचा निर्णय घेतला आहे. केवळ निवेदने, मागण्या आणि आश्वासने देऊनही प्रत्यक्ष कामात गती न आल्याने आता तीव्र आंदोलनाशिवाय पर्याय उरलेला नसल्याची भूमिका महासंघाने घेतली आहे.

 या आंदोलनाचे विशेष वैशिष्ट्य म्हणजे ६७ वर्षीय सुरेंद्र नेमळेकर या ज्येष्ठ कोकणवासी नागरिकांनी आमरण उपोषणाचा निर्णय घेतला आहे. २६ जानेवारी २०२६ पासून नवी मुंबईतील कोकण भवन, बेलापूर येथील कोकण रेल्वे महामंडळाच्या मुख्य कार्यालयासमोर ते उपोषणाला बसणार असल्याचा इशारा देण्यात आला आहे. या वयात निवांत जीवन जगण्याऐवजी पुढील पिढीच्या सोयीसाठी संघर्ष करण्याचा त्यांचा निर्णय समाजमनाला चटका लावणारा ठरला आहे.

या घोषणेनंतर सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणावर प्रतिक्रिया उमटू लागल्या असून, अनेक कोकणवासी, चाकरमानी आणि सामाजिक संघटनांनी या आंदोलनाला पाठिंबा दर्शविला आहे. “ज्या वयात विश्रांती घ्यायची, त्या वयात एक ज्येष्ठ नागरिक आपल्या हक्कांसाठी उपोषणाला बसतोय,” ही भावना जनतेतून व्यक्त होत असून, त्यामुळे ही घटना केवळ आंदोलन न राहता कोकणवासीयांच्या वेदनेचे प्रतीक बनली आहे.

सुरेंद्र नेमळेकर यांनी आपल्या निर्णयाबद्दल सांगितले की, “या वयात सामान्यपणे निवांतपणे आयुष्य घालवायचे असते पण माझ्या कोकणातील पोराबाळांना आणि मुंबईत रोजगार करणाऱ्या चाकरमान्यांना सुखकर रेल्वे सेवा मिळावी म्हणून मी हे पाऊल उचलत आहे.” असा भावनिक संदेश त्यांनी दिला आहे. 

सावंतवाडी रेल्वे टर्मिनस प्रकल्पाचे काम वेळेत पूर्ण न होणे आणि प्रवाशांना दिलेल्या आश्वासनांपेक्षा प्रत्यक्षात बदल दिसत नसणे. उपोषणाचे आयोजन करून महासंघाने कोकण रेल्वे महामंडळाला अधिकृत नोटीस बजावली असून, “केवळ आश्वासने नव्हे, तर सुस्थितीत रेल्वे टर्मिनस कार्यान्वित व्हावे” ही ठोस मागणी त्यांनी पुढे ठेवली आहे. 

सावंतवाडी रेल्वे टर्मिनस कोकण मार्गावर एक महत्त्वाचे स्थानक ठरणार होते, जेथे संपूर्ण कोकण परिसरातील प्रवाशांना सोयीस्कर, तातडीच्या आणि अधिक गतिशील रेल्वे सेवा उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. मात्र प्रकल्पाचा विलंब आणि कार्यप्रणालीत तणाव निर्माण झाल्यामुळे हजारो चलाखी प्रवासी दरवर्षी काळजीत असतात, असे स्थानिक नागरिक आणि आंदोलन करणारे सांगत आहेत.

महासंघाच्या मागण्यांमध्ये फक्त टर्मिनस पूर्ण करण्याचीच नाही तर ‘कोचिंग डेपो’ व अतिरिक्त सुविधा लवकरात लवकर तयार करण्यात यावी, हीही विनंती आहे. तसेच प्रवाशांच्या वेळेचा अपव्यय आणि गैरसोयीचा तिरस्कार करणार्या विद्यमान व्यवस्था बदलून प्रवास अधिक आरामदायी व्हावा, अशी अपेक्षा आंदोलनकर्त्यांनी व्यक्त केली आहे. 

या आंदोलनामुळे राजकीय व प्रशासनिक लक्ष रेल्वे धोरणांकडे विचलित व्हावे आणि केंद्र सरकार तसेच रेल्वे प्रशासन या मागण्यांकडे गंभीरपणे वळावे अशी आशा आंदोलनाचे समर्थन करणाऱ्या संघटनांनी आणि स्थानिक नागरिकांनी व्यक्त केली आहे. आगामी काळात या आमरण उपोषणावर काय प्रतिसाद येतो आणि प्रशासन निर्णय कसा घेतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. 

एकूणच, सावंतवाडी रेल्वे टर्मिनसचा प्रश्न हा केवळ एका प्रकल्पापुरता मर्यादित न राहता, कोकणातील हजारो प्रवाशांच्या दैनंदिन जीवनाशी जोडलेला मुद्दा ठरला आहे. प्रशासनाने वेळीच दखल न घेतल्यास हे आंदोलन अधिक तीव्र होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.