आयडीबीआय बँकेतील ६०.७२% हिस्सा फेअरफॅक्सला विकण्यास मंत्रिमंडळाची मंजुरी; ५२,८७८ कोटींचा व्यवहार

आयडीबीआय बँकेतील ६०.७२% हिस्सा फेअरफॅक्सला विकण्यास मंत्रिमंडळाची मंजुरी; ५२,८७८ कोटींचा व्यवहार

केंद्र सरकार आणि एलआयसीकडून संयुक्तपणे हिस्सा विक्री; कॅनडास्थित कंपनीकडे बँकेचे व्यवस्थापन नियंत्रण जाण्याचा मार्ग मोकळा

नवी दिल्ली : आयडीबीआय बँकेतील ६०.७२ टक्के हिस्सा कॅनडास्थित फेअरफॅक्स फायनान्शियल होल्डिंग्जशी संबंधित कंपनीला ५२,८७८.०८ कोटी रुपयांना विकण्याच्या प्रस्तावाला केंद्रीय मंत्रिमंडळाने १४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मंजुरी दिली. या निर्णयामुळे आयडीबीआय बँकेच्या धोरणात्मक पुनर्रचनेच्या प्रक्रियेला महत्त्वपूर्ण गती मिळाली आहे.

केंद्र सरकार आणि भारतीय आयुर्विमा महामंडळ (एलआयसी) यांच्याकडील हिस्सा या व्यवहारांतर्गत विकला जाणार आहे. हा व्यवहार पूर्ण झाल्यानंतर बँकेचे व्यवस्थापन नियंत्रण नव्या धोरणात्मक गुंतवणूकदाराकडे जाणार आहे. मात्र, व्यवहाराची अंतिम पूर्तता संबंधित नियामक मंजुरी आणि आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर होईल.

केंद्र सरकार आणि एलआयसी किती हिस्सा विकणार?

या व्यवहारात केंद्र सरकारचा ३०.४८ टक्के आणि एलआयसीचा ३०.२४ टक्के हिस्सा विकला जाणार आहे. दोन्हींचा मिळून एकूण ६०.७२ टक्के हिस्सा विक्रीसाठी मंजूर झाला आहे.

व्यवहारानंतर केंद्र सरकारकडे आयडीबीआय बँकेतील १५ टक्के, तर एलआयसीकडे १९ टक्के हिस्सा शिल्लक राहणार आहे. त्यामुळे दोन्ही संस्थांची बँकेतील काही भागीदारी कायम राहणार आहे.

कोण आहे फेअरफॅक्स फायनान्शियल होल्डिंग्ज?

फेअरफॅक्स फायनान्शियल होल्डिंग्ज लिमिटेड ही कॅनडातील टोरोंटो येथे मुख्यालय असलेली वित्तीय होल्डिंग कंपनी आहे. विमा, पुनर्विमा, गुंतवणूक व्यवस्थापन आणि विविध बिगर-विमा व्यवसायांमध्ये तिचे कामकाज आहे. कंपनीचे संस्थापक व प्रमुख गुंतवणूकदार प्रेम वत्सा यांना जागतिक गुंतवणूक क्षेत्रात ओळखले जाते. फेअरफॅक्सला अनेकदा ‘कॅनडाचे बर्कशायर हॅथवे’ असेही संबोधले जाते.

या व्यवहारासाठी मंजुरी मिळालेली थेट खरेदीदार कंपनी म्हणजे 10955230 Canada Inc. असून, तिची मूळ कंपनी फेअरफॅक्स फायनान्शियल होल्डिंग्ज लिमिटेड आहे.

भारतातील गुंतवणुकीत फेअरफॅक्सची भूमिका

फेअरफॅक्स समूहाची भारतातील गुंतवणूक विविध क्षेत्रांत पसरलेली आहे. फेअरफॅक्स इंडिया होल्डिंग्ज कॉर्पोरेशनच्या माध्यमातूनही समूहाने भारतात गुंतवणूक केली आहे. गोपालकृष्णन (गोपाल) सौंदरराजन यांनी १ जुलै २०२४ पासून फेअरफॅक्स इंडिया होल्डिंग्ज कॉर्पोरेशनचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून पदभार स्वीकारला.

आयडीबीआय बँकेतील हिस्सा विक्रीचा व्यवहार पूर्ण झाल्यास भारतीय बँकिंग क्षेत्रातील मोठ्या परकीय गुंतवणुकींपैकी हा एक महत्त्वाचा व्यवहार ठरणार आहे. मंत्रिमंडळाच्या मंजुरीनंतर आता संबंधित नियामक आणि प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण होण्याकडे लक्ष लागले आहे.