सीपीग्राम्स प्रणालीमुळे तक्रार निवारण प्रक्रियेला गती
नवी दिल्ली
केंद्र सरकारची ‘केंद्रीकृत सार्वजनिक तक्रार निवारण आणि देखरेख प्रणाली’ (Centralized Public Grievance Redress and Monitoring System) अर्थात सीपीग्राम्स ही नागरिकांसाठी प्रभावी ऑनलाइन सुविधा ठरत आहे. या प्रणालीच्या माध्यमातून नागरिकांना भारत सरकार तसेच राज्यांच्या विविध मंत्रालये आणि विभागांकडून पुरविण्यात येणाऱ्या सार्वजनिक सेवांबाबत तक्रारी नोंदविता येतात.
सीपीग्राम्स पोर्टलवर नोंदविलेल्या तक्रारी संबंधित विभागांकडे तपासणीसाठी पाठविल्या जातात आणि त्यांचे कालबद्ध निराकरण करण्याची जबाबदारी निश्चित केली जाते. या प्रक्रियेमुळे तक्रारींवर तातडीने कार्यवाही होण्यास मदत होते.
या प्रणालीत तक्रारींचे ऑनलाइन ट्रॅकिंग, स्थिती अद्ययावत माहिती आणि अभिप्राय देण्याची सुविधा उपलब्ध असल्याने नागरिकांना त्यांच्या तक्रारींच्या प्रगतीची माहिती मिळते. त्यामुळे प्रशासनात पारदर्शकता, जबाबदारी आणि प्रतिसादक्षमतेला चालना मिळत आहे.
डिजिटल भारताच्या संकल्पनेला बळ देत सीपीग्राम्स प्रणाली नागरिक आणि शासन यांच्यातील दुवा अधिक सक्षम करत असून, सुशासनाच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
केंद्र आणि राज्य स्तरावरील विविध विभागांना या प्रणालीद्वारे प्राप्त होणाऱ्या तक्रारींचे नियमित पुनरावलोकन करण्याचे निर्देश देण्यात आले असून, प्रलंबित तक्रारींचे प्रमाण कमी करण्यावर विशेष भर दिला जात आहे. त्यामुळे सेवा वितरणातील त्रुटी ओळखून त्यामध्ये सुधारणा करण्याची संधी प्रशासनाला मिळत आहे.
नागरिकांचा सहभाग वाढविणे आणि शासन व्यवस्थेवरचा विश्वास दृढ करणे हा या उपक्रमामागील मुख्य उद्देश असल्याचे अधिकृत सूत्रांनी सांगितले. सीपीग्राम्स ही प्रणाली प्रभावी माध्यम ठरत असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.