‘फॅशन’च्या नावाखाली अल्पवयीन मुलं-मुली व्यसनाच्या विळख्यात; पालक, शाळा आणि प्रशासनासाठी गंभीर इशारा
सिंधुदुर्ग : आजच्या आधुनिकतेच्या आणि सोशल मीडियाच्या युगात तरुण पिढी कोणत्या दिशेने चालली आहे, हा गंभीर प्रश्न समाजासमोर उभा राहिला आहे. ज्या वयात मुलांच्या हातात पुस्तकं, स्वप्नं आणि करिअरची दिशा असायला हवी, त्या वयात अनेक अल्पवयीन मुलं-मुली सिगारेट, तंबाखू, ई-सिगारेट, हुक्का आणि दारूच्या व्यसनाकडे वळताना दिसत आहेत.
विशेषतः शाळा आणि महाविद्यालयांच्या परिसरात हे चित्र अधिक भयावह बनत चालले आहे. मित्रांच्या दबावाखाली किंवा ‘स्टाइल’ आणि ‘फॅशन’च्या नावाखाली व्यसनाची सुरुवात होत असून, अनेक युवक-युवती नकळत या विळख्यात अडकत आहेत. सोशल मीडियावरील रील्स, वेब सिरीज आणि चित्रपटांमधून व्यसनाला ग्लॅमर मिळत असल्याने त्याचा थेट परिणाम तरुण मनांवर होत असल्याचे दिसून येत आहे.
मुलींचाही वाढता सहभाग चिंतेचा विषय
पूर्वी मुलांपुरती मर्यादित मानली जाणारी व्यसनाधीनता आता मुलींमध्येही वाढताना दिसत आहे. कॉलेज कॅम्पस, हॉस्टेल आणि पार्ट्यांमध्ये ‘आम्ही कुठे कमी आहोत’ या मानसिकतेतून अनेक तरुणी सिगारेट आणि मद्यपानाकडे वळत असल्याचे चित्र आहे. बाहेरगावी शिक्षणासाठी गेलेल्या विद्यार्थ्यांमध्ये हे प्रमाण अधिक असल्याची चर्चा आहे.
मानसिक ताण आणि संवादाचा अभाव
तज्ज्ञांच्या मते, वाढती स्पर्धा, करिअरचा ताण, नैराश्य, एकटेपणा आणि पालकांशी कमी होत चाललेला संवाद ही व्यसनामागची मोठी कारणे आहेत. अनेक विद्यार्थी मानसिक तणावातून बाहेर पडण्यासाठी व्यसनाचा आधार घेतात. मात्र, हेच व्यसन पुढे आरोग्य, शिक्षण आणि भविष्यासाठी घातक ठरते.
पालक आणि शाळांनी पुढे येण्याची गरज
केवळ “आजकालची पिढी बिघडली” असे म्हणत परिस्थितीकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही. पालकांनी मुलांशी मैत्रीपूर्ण संवाद वाढवणे, त्यांच्या मानसिक स्थितीची जाणीव ठेवणे आणि वेळ देणे अत्यंत आवश्यक आहे. शाळा आणि महाविद्यालयांनीही समुपदेशन व्यवस्था मजबूत करून विद्यार्थ्यांचे मानसिक आरोग्य जपण्यावर भर देणे गरजेचे आहे.
प्रशासनाने कडक कारवाई करावी
१८ वर्षांखालील मुलांना सिगारेट, तंबाखू आणि मद्य विकणाऱ्या दुकानांवर कठोर कारवाई करण्याची मागणी नागरिकांकडून होत आहे. COTPA कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणी, शाळांजवळील तंबाखू विक्रीवर नियंत्रण आणि व्यसनमुक्ती जनजागृती मोहिमा राबविणे काळाची गरज बनली आहे.
आजची तरुण पिढी ही उद्याच्या भारताचा आधार आहे. त्यामुळे त्यांच्या हातात व्यसन नव्हे, तर शिक्षण, संस्कार आणि स्वप्नं देण्याची जबाबदारी संपूर्ण समाजाची आहे. अन्यथा धुराच्या रिंगांमध्ये हरवणारं हे बालपण भविष्यासाठी मोठा इशारा ठरू शकतं.
