रुग्णालये आणि वैद्यकीय संस्थांमध्ये उपचारांचे दर ठळकपणे प्रदर्शित करणे बंधनकारक
रुग्णांना उपचारांचा खर्च समजण्यासाठी दरपत्रक स्पष्टपणे लावण्यावर भर
रुग्णालये आणि वैद्यकीय संस्थांमध्ये विविध उपचार, तपासण्या आणि वैद्यकीय सेवांचे दर रुग्णांना सहज दिसतील अशा ठिकाणी ठळकपणे प्रदर्शित करणे बंधनकारक असल्याची माहिती समोर आली आहे. या नियमामुळे रुग्ण आणि त्यांच्या नातेवाइकांना उपचारांचा खर्च आधीच समजण्यास मदत होऊ शकते.
रुग्णालयात दाखल होण्यापासून विविध तपासण्या, उपचार आणि इतर वैद्यकीय सेवांपर्यंत अनेक बाबींवर खर्च होतो. त्यामुळे संबंधित सेवांचे दर स्पष्टपणे उपलब्ध असणे महत्त्वाचे आहे. दरपत्रक दर्शनी भागात किंवा रुग्णांना सहज पाहता येईल अशा ठिकाणी लावल्यास उपचारांच्या खर्चाबाबत पारदर्शकता वाढण्यास मदत होईल.
रुग्णालये आणि वैद्यकीय संस्थांनी लागू असलेल्या नियमांनुसार दरपत्रक प्रदर्शित करणे आवश्यक आहे. रुग्णांनीही उपचार सुरू करण्यापूर्वी संबंधित सेवा, त्यांचे दर आणि संभाव्य अतिरिक्त खर्च याबाबत माहिती विचारून घेणे हितावह ठरते.
केंद्र सरकारचे राज्यांना निर्देश; रुग्णांना उपचारखर्चाची माहिती मिळणार
केंद्र सरकारच्या आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने १२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना रुग्णालये व वैद्यकीय संस्थांमधील सेवा आणि सुविधांचे दर ठळकपणे प्रदर्शित करण्याबाबत लागू नियमांची प्रभावी अंमलबजावणी सुनिश्चित करण्याचे आवाहन केले आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे :
-
उपचार, तपासण्या आणि वैद्यकीय सुविधांचे दर रुग्णांना सहज दिसतील अशा ठिकाणी प्रदर्शित करणे.
-
लागू नियमांनुसार दरपत्रक स्थानिक भाषा आणि इंग्रजीमध्ये उपलब्ध करून देणे.
-
उपचारखर्चाबाबत पारदर्शकता वाढवून बिलिंगसंबंधी वाद कमी करणे.
-
वैद्यकीय आणि आयुष व्हिसावर भारतात उपचारांसाठी येणाऱ्या परदेशी रुग्णांसाठी लागू असेल तेथे पॅकेज दर प्रदर्शित करण्यास प्रोत्साहन देणे.
महत्त्वाची कायदेशीर बाब: हा नियम देशातील प्रत्येक राज्यात एकाच कायद्याने लागू आहे असे सरसकट म्हणता येणार नाही. Clinical Establishments (Registration and Regulation) Act, 2010 लागू असलेल्या राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये संबंधित नियमांनुसार दर प्रदर्शित करणे आवश्यक आहे; इतर ठिकाणी संबंधित राज्यांचे नियम लागू होतात.