महाराष्ट्रात महापालिका रणधुमाळीचा बिगुल !

मुंबई प्रतिनिधी

महाराष्ट्रातील २९ महापालिकांसाठी होणाऱ्या २०२६ च्या महापालिका निवडणुकांचा अधिकृत बिगुल अखेर वाजला आहे. आजपासून उमेदवारी अर्ज भरण्याची प्रक्रिया सुरू होत असून, अवघ्या काही आठवड्यांत राज्यातील शहरी सत्तासंघर्ष निर्णायक टप्प्यावर पोहोचणार आहे. मात्र निवडणूक कार्यक्रम जाहीर होऊनही सत्ताधारी आणि विरोधी आघाड्यांमधील युती-आघाड्यांचे चित्र अद्याप स्पष्ट न झाल्याने संपूर्ण राजकीय वातावरणात प्रचंड संभ्रम आणि तणाव निर्माण झाला आहे.

निवडणूक आयोगाच्या वेळापत्रकानुसार ३० डिसेंबरपर्यंत उमेदवारी अर्ज स्वीकारले जाणार असून, ३१ डिसेंबर रोजी छाननी, २ जानेवारीपर्यंत अर्ज माघारी आणि ३ जानेवारीला अंतिम उमेदवार यादी व चिन्हांचे वाटप होणार आहे. १५ जानेवारी २०२६ रोजी राज्यातील सर्व २९ महापालिकांसाठी एकाच टप्प्यात मतदान होईल, तर १६ जानेवारीला निकाल जाहीर होतील. अवघे २३ दिवस हातात असताना राजकीय पक्षांची तयारी मात्र प्रचारापेक्षा युतींच्या गणितातच अडकलेली दिसत आहे.

महायुतीकडे पाहिले तर भाजप आणि एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेत बहुतांश महापालिकांमध्ये एकत्र लढण्याची शक्यता असली तरी प्रत्यक्षात जागावाटपावरून कुरबुरी सुरूच आहेत. मुंबईत युतीचे संकेत असले तरी पुण्यात भाजप आणि अजित पवार गट आमनेसामने येण्याची चिन्हे आहेत. ठाणे जिल्ह्यातील सहा महापालिकांमध्ये भाजप-शिंदे गटातील समन्वय अजूनही कागदावरच असल्याचे चित्र आहे. वरिष्ठ पातळीवर चर्चा सुरू असल्या तरी स्थानिक नेत्यांचे मतभेद युतीच्या वाटचालीला खीळ घालत आहेत.

दुसरीकडे महाविकास आघाडीतही चित्र फारसे वेगळे नाही. उद्धव ठाकरे गटाची शिवसेना, काँग्रेस आणि शरद पवार गटातील राष्ट्रवादी यांच्यातील जागावाटप अजून अंतिम टप्प्यावर पोहोचलेले नाही. मात्र या सगळ्यात सर्वाधिक चर्चेचा विषय ठरतो आहे तो म्हणजे ठाकरे बंधूंच्या संभाव्य युतीचा. मुंबई महापालिका निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे यांच्यातील युतीची घोषणा आज होण्याची जोरदार शक्यता वर्तवली जात आहे.

सूत्रांच्या माहितीनुसार शिवडी परिसरातील वादग्रस्त प्रभागांवर तोडगा निघाल्याने या युतीचा मार्ग मोकळा झाल्याचे बोलले जात आहे. काही प्रभाग ठाकरे गटाकडे, तर काही मनसेकडे देण्यावर सहमती झाल्याचे समजते. मात्र भांडूपसारख्या भागात अद्यापही दोन्ही पक्षांमध्ये रस्सीखेच सुरू असून, थेट उद्धव आणि राज ठाकरे यांनाच हस्तक्षेप करावा लागत असल्याची चर्चा आहे.

निवडणूक कार्यक्रम जाहीर होताच प्रशासकीय यंत्रणाही अलर्ट मोडवर आली असून, इच्छुक उमेदवारांकडून जोरदार लॉबिंग सुरू झाले आहे. काही ठिकाणी बंडखोरीचे संकेतही दिसू लागले आहेत. युतींची अंतिम घोषणा, उमेदवारांची निवड आणि प्रचाराची दिशा—या सगळ्यांवर पुढील काही दिवसांत चित्र स्पष्ट होणार असले, तरी सध्या मात्र महाराष्ट्रातील शहरी राजकारण पूर्णतः धुसर अवस्थेत आहे.

या महापालिका निवडणुका केवळ स्थानिक स्वराज्य संस्थांपुरत्या मर्यादित न राहता, आगामी विधानसभा राजकारणाची नांदी ठरणार असल्याने त्याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे. सत्ता कुणाची, समीकरणे कशी बदलणार—याचा फैसला आता मतदारांच्या हाती जाणार असून, महाराष्ट्राचे राजकारण पुन्हा एकदा निर्णायक वळणावर येऊन ठेपले आहे.